Op de markt staan de banken in Nederland

Het Libor-tarief, dat door de Britisch Banker’s Association wordt beheerd, is de navel van de essentiële sectoren van de wereldeconomie, de geldmarkten. Dit is de plek waar bedrijven geld op de korte termijn lenen en uitlenen zonder obligaties of aandelen te hoeven uitgeven. Deze markten zijn het financiële centrale zenuwstelsel in de wereld. De banken in Nederland hebben zeker ook met de Libor-tarief te maken.

Normaliter weerspiegelt Libor simpelweg het tarief waarop banken, en dus ook banken in Nederland, bereid zijn om op korte termijn geld aan elkaar te lenen. Deze vorm van lenen, vaak interbancair lenen genoemd, is ongedekt: het is meer zoiets als een bankrekening waar je rood kunt staan. Elke dag verandert de balans van de banken, nogmaals ook de banken in Nederland, aanzienlijk als mensen cash storten, opnemen, lenen en terugbetalen, dus om het hoofd boven water te houden, is snel van elkaar kunnen lenen voor banken essentieel.

Stukje geschiedenisles van banken in Nederland

De manier waarop banken in Nederland opereren, heeft de afgelopen decennia diverse veranderingen ondergaan. Traditioneel verdienden banken hun geld door de stortingen van de cliënten in de vorm van spaargeld in te nemen en dit geld als hypotheken en andere leensoorten aan andere cliënten uit te lenen. Aan de ene kant betekende dit dat banken in Nederland een directe verbinding met hun cliënten hadden, vaak een persoonlijke band. Aan de andere kant gaf deze operatievorm de banken in Nederland niet zoveel gelegenheid om te groeien als ze wilden, omdat er door toezichthouders regels waren opgesteld over hoeveel ze, in vergelijking met hun grootte, mochten uitlenen. Dit betekende op zijn beurt weer dat ze meestal geen lage hypotheekrente rekenden.

De opkomst van securitisatie bij banken in Nederland

Veel van de banken in Nederland, of hypotheekverstrekkers, werden als onderlinge maatschappijen opgezet, wat betekende dat niet de aandeelhouders maar de cliënten eigenaar waren.

Toen echter in de periode 1970-1990 de vraag naar eigenwoningbezit toenam en banken in Nederland zich realiseerden dat het moeilijk zou worden om bij te blijven als ze niet de hoeveelheid uit te lenen cash die ze tot hun beschikking hadden zouden verhogen, schakelde ze over op een ander systeem. In plaats van cash uit te lenen puur op basis van hun deposito’s, begonnen ze de hypotheekschuld die ze verstrekten, in pakketten te bundelen en die aan andere beleggers door te verkopen. Dit proces stond bekend als securitisatie, omdat hierbij schulden werden omgezet in  effecten en het werkte een tijdje zeer goed.

Door de hypotheekschuld uit hun boeken te halen, waren de banken in Nederland in staat meer en grotere hypotheken te verstrekken zonder door hun grootte beperkt te worden. Beleggers uit de hele wereld stonden in de rijgeschiedenis banken om de effecten te kopen.

In de loop der tijd hebben de banken in Nederland steeds geraffineerdere manieren gevonden om effecten te creëren. Niet alleen hebben ze de hypotheken tot pakketten samengebundeld, maar ze hebben ze ook in stukjes gehakt tot nog kleinere pakketten.

De ontkoppeling van de directe verbinding tussen lener en uitlener was een van de belangrijkste oorzaken van de financiële crisis in het begin van deze eeuw, aangezien beleggers zich niet ten volle bewust waren van het grote risico dat ze namen toen zulke immens gecompliceerde schuldbundels kochten.  Aangezien banken, en ook banken in Nederland, veel meer aan het uitlenen waren dan dat ze in deposito’s hadden. Er was een financieringskloof.

Doomsday

Op 9 augustus 2007 liepen over de hele wereld zowel de interbancaire markten als de markten voor gesecuritiseerde hypotheken plotseling vast. Veel banken, ook banken in Nederland, waren ineens niet meer in staat zichzelf met behulp van de zakelijke markten te financieren. Ze bleven met een enorm zwart gat in hun rekeningen. De financiële crisis had meerdere oorzaken, maar dit was zeker één van de oorzaken. Hoewel velen aannamen dat het probleem was dat vooral de ondermaatse hypotheken (rommelhypotheken) werd veroorzaakt (dat wil zeggen, hypotheekleningen aan mensen met een lage kredietwaardigheid), was het werkelijke punt dat er teveel vertrouwd werd op de financiële markten, waardoor de Libor-tarieven omhoog waren geschoten, wat de onwil van de banken om elkaar geld te lenen had weergespiegeld.

Relevante artikelen

Leave a Reply